Το Μητρώο των Ελληνικών Δέντρων έφτασε να περιλαμβάνει 150 καταχωρήσεις από τα πιο αξιοσημείωτα δέντρα της χώρας μας . Ευχαριστούμε θερμά τους εθελοντές και συνεργάτες μας που συνέβαλαν και συμβάλλουν στη συμπλήρωση του Μητρώου.
Χρειάζεται βέβαια αρκετή προσπάθεια ακόμη, έως ότου οι καταγραφές να καλύψουν ισότιμα όλες τις περιοχές της χώρας. Ωστόσο από τα μέχρι τώρα στοιχεία προκύπτουν ορισμένα συμπεράσματα:
1) Τα περισσότερα από τα αξιοσημείωτα δέντρα της χώρας μας δεν έχουν ενταχθεί σε ειδικό καθεστώς προστασίας, αλλά προστατεύονται μόνο από τις γενικές διατάξεις της δασικής νομοθεσίας. Για παράδειγμα, εάν βρίσκονται σε ιδιωτική έκταση, ο νόμος δεν επιτρέπει να κοπούν χωρίς να εκδοθεί άδεια κοπής από το αρμόδιο δασαρχείο (ή την πολεοδομία για τις εντός σχεδίου περιοχές) – όμως ο νόμος δεν ορίζει τα κριτήρια με τα οποία θα εγκρίνονται οι άδειες αυτές, που δυστυχώς δίνονται μάλλον εύκολα.
2) Τα δέντρα που έχουν κηρυχθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία ως “Μνημεία της Φύσης”, στην πράξη δεν παρακολουθούνται ούτε και προστατεύονται επαρκώς. Συνολικά μέχρι σήμερα 56 περίπου δέντρα και ορισμένες συστάδες έχουν κηρυχθεί “Μνημεία της Φύσης” σε όλη τη χώρα, τα οποία σε καμιά περίπτωση δεν αποτελούν ένα αντιπροσωπευτικό σύνολο των αξιοσημείωτων δέντρων της χώρας μας.
3) Αρκετά από τα πιο αξιοσημείωτα δέντρα που ήταν γνωστά από παλιότερες καταγραφές, διαπιστώθηκε πως δεν υπάρχουν πια. Ο ρυθμός καταστροφής τους είναι ανησυχητικός.
Τα δέντρα που έχουν καταγραφεί έως τώρα ανήκουν σε 42 είδη (28 ιθαγενή της Ελλάδας και 14 ξενικά).
Το δέντρο με τον αριθμό 150 είναι μια ήμερη βελανιδιά (Quercus ithaburensis subsp. macrolepis) που βρίσκεται στο νομό Αρκαδίας, στις νοτιοανατολικές παρυφές του Πάρνωνα, στο οροπέδιο των Πελετών και σε υψόμετρο 678 μέτρων. Είναι η μεγαλύτερη ήμερη βελανιδιά που έχει καταγραφεί μέχρι τώρα στο Μητρώο, ως προς την περίμετρο του κορμού της. Μέχρι πρόσφατα το μεγαλύτερο δέντρο του είδους αυτού στη χώρα μας θεωρείτο η “Μεγάλη Βελανιδιά” της Ραφήνας (αρ. Μητρώου 52).
Σημειώνεται πάντως ότι το μέγεθος του κορμού δεν αποτελεί ασφαλές κριτήριο για να εκτιμηθεί η ηλικία ενός δέντρου. Η ακριβής μέτρηση της ηλικίας είναι μια δύσκολη επιστημονική διαδικασία. Όμως παρατηρούμε ότι με μεγάλη ευκολία ανακοινώνονται εκτιμήσεις σχετικά με δέντρα πολύ μεγάλης ηλικίας, που συχνά αποδεικνύονται υπερβολικές. Για το λόγο αυτό, στο Μητρώο δεν καταχωρούνται τέτοιες εκτιμήσεις, εάν δεν συνοδεύονται από επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση.
Στις φωτογραφίες φαίνονται τέσσερεις από τις βελανιδιές που καταγράφηκαν πρόσφατα στο οροπέδιο των Πελετών.
